Văn Hoá :  Diễn Đàn Viện Việt Học
Diễn đàn trao đổi ý kiến và thảo luận về các đề tài có liên quan đến nghệ thuật, văn học và văn hoá Việt Nam. 
Goto Thread: PreviousNext
Goto: Forum ListMessage ListNew TopicSearch
Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: LHK. (---.sympatico.ca)
Date: January 23, 2004 09:34AM
Nhân dịp xuân về, tôi xin chép lại một bài thơ cùa Hàn Mặc Tử để chúng ta cùng nhớ lại mùa xuân trên đất Việt. Thơ của HMT thường là thơ làm ra trong đau khổ và bệnh tật. Dĩ nhiên thi sĩ để lại nhiều bài thơ khó đọc, có lẽ dành riêng cho những nguời ái mộ thơ HMT. Rồi cũng có những bài làm ta bâng khuâng vì lời thơ giản dị và tự nhiên. Ði tìm trong ký ức ai ai cũng có lúc gặp lại những rung động của thi sĩ. Bài thơ sau giống như một bức tranh . Chỉ vài nét mà gợi ra được cảnh xuân về, hình ảnh thanh tao, như ẩn như hiện. Bốn câu thơ cuối nhắc ta cái tâm trạng của kẻ xa quê hương trong "mùa xuân chín" : những cảnh tượng vùi sâu trong tiềm thức không hẹn mà chợt về, đột ngột như cây pháo bông. Rồi ánh lửa lại lui dần vào đêm tối.
LHK.

Mùa xuân chín

Trong làn nắng ửng : khói mơ tan
Ðôi mái nhà tranh lấm tấm vàng
Sột soạt gió trêu tà áo biếc
Trên giàn thiên lý. Bóng xuân sang

Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời
Bao cô thôn nữ hát trên đồi
Ngày mai trong đám xuân xanh ấy
Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi…

Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi
Hổn hển như lời của nước mây
Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc
Nghe ra ý vị và thơ ngây…

Khách xa gặp lúc mùa xuân chín
Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng
Chị ấy năm nay còn gánh thóc
Dọc bờ sông trắng nắng chang chang ?



(Vị nào có ảnh cây thiên lý lên hoa thì gởi lên đây cho mọi người được xem)

Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: vG (---.oanet.com)
Date: January 23, 2004 05:26PM



ưa,.. mà sao "tiếng ca vắt vẻo" mà sao lại "hổn hển" dzậy cà!? smiling smiley Chắ là leo núi mệt!

Cũng xin góp cùng bác, nhân dịp xuân về... vG











Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: LHK. (---.sympatico.ca)
Date: January 24, 2004 07:46AM
Cám ơn bạn vG không những cho ảnh còn cho cả âm thanh. Thực là quá lòng mong ước của tôi. Bạn có đưa ra một câu hỏi nhưng tôi không dám trả lời, sợ làm mất đi cái huyền diệu của thi ca. Bồ Tùng Linh có kể lại chuyện của ông hiếu liêm (có lẽ tương đương với cử nhân) họ Chu thăm chùa ở kinh đô, nhìn thấy trên tường có bức họa đẹp rồi bàng hoàng nhập vào trong đó, đi theo một thiên nữ (hay tiên nữ) trong bức họa. Nhà sư giữ chùa cuối cùng chỉ đưa tay gõ nhẹ vào tường. Ông hiếu liêm họ Chu nghe như sét đánh, tỉnh dậy và rời bức họa. Ông Chu có hỏi thì nhà sư chỉ cười mà trả lời "ảo do nhân sinh, lão tăng hà năng giải" .

LHK.

Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: vG (---.oanet.com)
Date: January 24, 2004 09:56PM

Bác HLK,

... "ảo do nhân sinh, lão tăng hà năng giải", nghe sao mà "sắc không, không sắc"! Ảo cũng như thực, thực cũng như ảo, thì biết đâu là thực, đâu là ảo?! Lại nữa, thực cũng như ảo, ảo cũng như thực; tại sao không thực?! Năng giải, năng giải!!! smiling smiley

Cái ví von bài thơ này ... "đột ngột như cây pháo bông" rất ư là "ấn tượng" --nói theo lối thời thượng. Trước kia, mỗi lần đọc bài thơ này là "ấm ức"!.. nghe như còn thiếu một cái gì đó.., một đợi chờ nào trong tâm tư, như mong tác giả tiếp tục câu chuyện (đang hấp dẫn), hay là một đoạn kết nào đó (cho hợp tình, hợp nghĩa...) Nhưng cái kết của một "ánh lửa lại lui dần vào đêm tối" (mầu nhiệm? hay tội lỗi?) cũng quá đột ngột như thế thì còn mong được gì hơn nữa. Thì ra chính tác giả cố tình cho người đọc "ấm ức",..

Cứ thử thêm một vài đôi ngoặc kép cho những câu "thì thầm" của tác giả...

Trong làn nắng ửng khói mơ tan
Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng
Sột soạt gió trêu tà áo biếc
Trên giàn thiên lý -- "Bóng xuân sang."

Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời.
Bao cô thôn nữ hát trên đồi;
-- "Ngày mai trong đám xuân xanh ấy
Có kẻ theo chồng, bỏ cuộc chơi."

Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi,
Hổn hển như lời của nước mây.
Thầm thì với ai ngồi dưới trúc,
Nghe ra ý vị và thơ ngây.

Khách xa, gặp lúc mùa xuân chín,
Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng:
-- "Chị ấy, năm nay còn gánh thóc
Dọc bờ sông trắng nắng chang chang ?"

(Rồi sao nữa?.. Rồi sao nữa?!! Hết chuyện rồi sao?!..!?)


... xin gởi bác bài này làm đoạn kết,

Lei Pakalana - Traditional
(Thiên lý tiếng Hawaii là Pakalana)


Pakalana.rm




Ha`aheo nö `oe ku`u lei pakalana
Ke `ala onaona e moani nei
Me he`ala nö ia e `ï mai ana
`O `oe ka `anoi nei pu`uwai

Na wai e `ole ka`u ho`ohihi
Ua ha`i mua `ia `o `oe e ka nani
Ha`ina ke`ala o ku`u lani
No ka pua pakalana kau i ka hano


You are indeed proud, my lei pakalana
The soft fragrance wafting
As though saying
You are the cherished one in this, my heart

Who would not share my enthrallment
You have already been told, you are the beauty
Let the fragrance of my heavenly one, be told
For the pakalana blossom, set in glory


Xin cảm ơn bác đã đả thông. vG


PS. Cũng xin hỏi (thêm) bác cùng mọi người; bông thiên lý, mà tiếng Tàu gọi là 夜香花 (dạ hương hoa), còn Nhựt nó gọi là 夜来香 dạ lai hương) cùng là Telosma cordata (Tonkin flower, Night-fragrant flower) cả (cf. Google). Nhưng dạ hương (hay dạ lai hương) ở VN là bông lài chớ, không biết có phải không|?!

--

Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: LHK. (---.sympatico.ca)
Date: January 28, 2004 07:39AM
Tra thử từ điển chữ Hán thấy có chữ "dạ lai hương" chỉ một loại cây leo, lá có hình trái tim (chữ cordata có lẽ có nghĩa là "hình trái tim") , ban đêm có hương thơm ngào ngạt. Không biết tên hoa "thiên lý" của ta có nghĩa là hoa đưa hương đến ngàn dặm hay không?(ai biết rõ nguồn gốc tên hoa thì giúp tôi một chút) Ðiều này đối với chúng ta có vẻ hoang đường nhưng có một loài bướm, tôi không nhớ tên là gì, khứu giác rất nhạy, có thể tìm bạn cách xa mười cây số. Là người Việt tôi thấy tên hoa "thiên lý" nghe hay hơn "dạ lai hương". Không biết ở Việt Nam có ai gọi hoa lài là "dạ lai hương" không. Người Tàu gọi hoa lài là "mạt lợi hoa". Chữ "lài" từ đâu đến tôi cũng không biết.

LHK.

Re: Dạ-lai-hương
Posted by: Nguỵ-yến (207.243.197.---)
Date: February 02, 2004 07:27AM
Tôi không rành về thảo-mộc-học nhưng bên Cali này có người Việt gọi cây honeysuckle [Lonicera sp] là dạ-lai-hương. Hoa màu trắng, rất thơm nhưng khi nở rộ nhiều quá thì hắc.

Re: Dạ-lai-hương
Posted by: LHK. (---.sympatico.ca)
Date: February 02, 2004 02:23PM
Chào bạn Ngụy Yến. Cây honeysuckle chỗ tôi người ta thường dùng làm hàng rào. Hình như hoa cây này (kim ngân hoa) là một loại thuốc giải nhiệt. Tôi nhớ có lần trời nóng, tôi có ý định nấu hoa này lấy nước mà uống thử nhưng nghĩ đi nghĩ lại " mấy ông thầy thuốc xưa có người thử thuốc mà chết" nên tôi đành bỏ ý định này.
LHK.

Re: Dạ-lai-hương
Posted by: nguyenbud (---.primus-india.net)
Date: March 13, 2004 11:12PM
Dạ lan hương có lẽ đó là hoa lài rồi. Còn theo bài thơ cư họ Hàn là dàn thiên lý, đúng là cây hoa lý mà người miền trung hay nói " nhất canh bông lý , nhì chè hột sen". Phải chăng!

Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: Quách Lĩnh (---.primus-india.net)
Date: March 14, 2004 01:17AM
Ừ! Cũng lâu lắm rồi,hôm nay mới ghé lại vườn thơ, bật chợt nhìn ra cậu học trò HÀN MẶC. Làm gì đấy chàng trai tài hoa nhĩ! Thì ra Tử đang thẩn thơ về một điều về thời dĩ vảng. Nghe lời tâm sự mà lòng tôi cũng phải xuyến xao giùm. Ai bảo quá khứ qua đi rồi là hết! Nó đang cùng với hiện tại để nói chuyện về yêu. Một mùa xuân của hiện tại, cảnh làng quê triền núi vùng thượng du, cô thôn nữ của một thời lại hiện về nơi k‎ý ức. Lòng chặn lòng ai đã bước qua rồi! “Bóng xuân sang”, cái đã đến và nó đang đi? Tác giả đang bàng hoàng trước sự chuyển biến này : “ ngày mai trong đám xuân xanh ấy, có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi…”. Dấu lững(…) ư! Đầy ‎‎ ý vị lắm.
Mùa xuân ở đây thật đẹp. Cái hay là gợn tới trời. Gợn này biểu thị độ dài của không gian và sự linh động của cảnh vật. Cái gợn của ảo ảnh nữa, làm sao mà nắm bắt được nhĩ?
“Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời
Bao cô thôn nữ hát trên đồi”
Êm đẹp và nên thơ như vậy, sinh động như vậy, bình minh như vậy, sáng lạng như vậy. Để rồi một ngày mai sẽ đến, cho dù đó là ngoài ‎ước muốn của chúng ta. Luật vận hành cứ vô tình làm xót đau cõi lòng. Cảnh bình minh của mùa xuân mà chúng ta hằng muốn có rồi sẽ thay đổi bằng những cảnh vật khác khi hoàng hôn buông xuống, đêm đến, và sự tan tát cũng có thể diễn ra ở một khoảnh khắc nào đó của đêm về. Sau đó, cuộc vui không còn nữa! Nhà thơ ngậm ngùi tự hỏi mà không có câu trả lời nào chình xác nhất, bởi vì đời luôn luôn là một câu hỏi trong sự vận hành của tạo hoá. Cũng chẳng khác gì cảm giác bâng khuâng lạc loài ở phần cuối của bài thơ :

“Chị ấy năm nay còn gánh thóc
Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?”

Người ấy đã lấy chồng chưa nhĩ? Có còn theo đuổi cuộc chơi không nhĩ? Người ấy còn giữ kín nụ cười xuân không nhĩ? Hôm qua ta đã ngậm điều này, hôn nay ta lại hỏi và ngày mai vẫn mãi hỏi như thế. Hỏi bất cứ lúc nào ta sực nhớ:

“Khách xa gặp lúc mùa xuân chín
Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng”

Vã lại, điều gì làm cho Họ Hàn phải thẩn thờ như thế? Phải chăng đó là tiếng hát năm nao vang vọng lại trong lòng. Kí ức một thời khó quên.Lới ca đó như lời tâm sự nước non, nó hợp với tâm trang của người quân tử. Quê hương đất nước rồi sẽ thế nào đây. Cảnh bình minh ấy có còn giữ mãi được không, hay đó cũng chỉ là ảo giác như làn song gợn nghìn mây! Hôm nay và ngày mai, lòng trai cũng mãi còn trĩu nặng trên vai của những lời nĩ non!

“Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi
Hổn hển như lời của nước mây”

Nhạy cảm của Hàn Mặc Tử thể hiện của một thiên tài. Đến bây giờ đọc lại vần thơ ấy, ta nghe như lời ca sông núi. Một cành hai quê, ai mà không thấm thía? Lại nữa, cái vui của một thời không còn nữa, ai mà không đau? Màu sắc hôm nay khác màu sắc năm xưa, bầu trời ngày nay cũng thế. Xin hãy đến và cảm nhận nó. Xin hãy đến mà thương yêu nó, kẻo tội lắm rồi người ơi!

Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: Quách Lĩnh (---.primus-india.net)
Date: March 14, 2004 01:28AM
.........Hôm qua ta đã ngẫm nghĩ điều này, hôn nay ta lại hỏi và ngày mai vẫn mãi hỏi như thế. Hỏi bất cứ lúc nào ta sực nhớ..........

QL xin đính chính đoạn tipying nhầm. sorry!

Kim Ngân hoa
Posted by: AnhMỹ Trần (---.fw.hartfordschools.org)
Date: March 16, 2004 01:21PM
Cây này có ở ViệtNam, không biết người TrungQuốc gọi là gì, vì nó có hoa màu vàng và màu trắng trên cùng một chùm, không hiểu có phải vì già mà đổi màu không. Cành nó leo, màu nâu tươi, nếu chưa già, mà cũng không non quá . Tôi thấy nó mọc hoang ở Texas và người Mỹ học người Việt làm trà uống bằng cây này . Tôi còn thấy nó mọc hoang ở Connecticut, nhưng người Mỹ không biết uống trà bằng cây này . Tôi biết có thể nấu nước nó mà uống, nhưng ở đây rất ít khi nóng như ở ViệtNam, nên cũng chẳng vẽ chuyện nấu trà làm gì .
Điều chắc chắn là hoa Kim Ngân rất ít thơm, hầu như không mùi . Nếu bạn thấy hoa thơm thì không phải hoa Kim Ngân, đừng thử uống mà mất công . Bây giờ chưa phải mùa trổ hoa . Nếu phải mùa thì tôi đã chụp cho bạn coi rồi .

Re: Dạ Lai Hương
Posted by: Song Kho (203.162.3.---)
Date: April 03, 2004 04:50AM
So với các loài hoa nở ban ngày, hoa huệ có cấu tạo cánh khá đặc biệt. Mỗi khi không khí có độ ẩm cao, những khí khổng (lỗ trao đổi khí) trên cánh hoa tự động mở to để dầu thơm thoát ra ngoài. Ban đêm tuy không có nắng, nhưng độ ẩm không khí lại cao hơn ban ngày, cho nên các khí khổng mở to cho mùi thơm thoát ra. Vì vậy, tuy ban ngày hoa huệ chỉ toả hương thoang thoảng, nhưng ban đêm nó lại thơm ngào ngạt.

Cũng vì hoa huệ toả mùi thơm theo độ ẩm, nên nếu chú ý bạn sẽ thấy không chỉ ban đêm, mà ngay cả ban ngày, vào những hôm có mưa, độ ẩm không khí cao, hoa huệ cũng thơm hơn ngày nắng. Vì lẽ đó, hoa huệ còn có tên là dạ lai hương (thơm ban đêm) hoặc vũ lai hương (thơm lúc mưa).

Mặt khác, hoa huệ thơm về đêm cũng vì một lẽ rất đơn giản, ấy là đa số các giống huệ đều nở về đêm. Tập tính này của huệ có lẽ đã hình thành qua nhiều thế hệ tiến hoá. Bình thường, hoa tỏa ra mùi thơm để mời côn trùng đến thụ phấn, duy trì nòi giống. Đa số hoa thụ phấn nhờ vào các loại côn trùng hoạt động vào ban ngày, vì vậy chúng nở vào ban ngày để quyến rũ ong bướm. Tuy nhiên, hoa huệ thụ phấn nhờ bướm đêm, nên nó phải chuyển giờ nở sang đêm để chiều lòng "khách" vậy.

(sưu tầm từ vnexpress.net)

Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: trandangthuy (203.162.92.---)
Date: July 19, 2004 07:06PM
Thưa bác nguyenbud
Dạ lan hương không phải là hoa hoa lài (hoa nhài) đâu ạ.
- Dạ lan hương có lá hơi dài mỏng và màu xanh non, hoa bé li ti, màu trắng cánh hoa nhọn, hương thơm chỉ toả vào ban đêm, mùi đậm như hoa thiên lý (nhưng không cùng mùi với thiên lý đâu). vì mùi rất đậm nên người thưởng thức không ngé mũi vào ngửi hoa mà chỉ để hương thơm thoảng trong gió mới nghe thơm được, đây là loại cây thuộc loại cỏ cao không quá một mét.
- Hoa lài (nhài) lá to hơn, màu xanh đậm hơn, mặt trên lá nhẵn bóng, hoa to, cánh hoa hình lượn như cánh hồng, hoa màu trắng có đài hoa, mùi thơm không hắc lắm nên có thể thưởng hoa bằng cách ngồi uống trà dưới hoa được. Cánh hoa này một số vùng còn dùng để ướp với trà để thêm mùi thơm của chén trà. Hoa thường được trồng ở chùa nhiều

Mong các bác chỉ giáo

Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: Minh Nguyet Nguyen (---.i95.net)
Date: July 16, 2007 03:43PM
"Long tri bang khuang chot nho lang"
Sao khong thay ai viet hoa chu Tri vi la ten cua Han mac Tu do ma !

Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: LHK. (---.dsl.bell.ca)
Date: July 26, 2007 06:38AM
Kính chào bạn Minh Nguyet Nguyen,

Tôi nghe có người nói rằng hai chữ ‘sầu miên’ trong câu thơ ‘giang phong ngư hỏa đối sầu miên’của Thôi Hiệu dùng để chỉ làng Sầu Miên, gần Cô Tô. Tôi không biết làng Sầu Miên có thật hay không nhưng thấy rằng câu thơ hay hơn nếu không viết hoa hai chữ này. Vì chữ Tàu không viết hoa được nên mới sinh ra giả thuyết trên . Ở VN thì tên người hay địa danh ai cũng quen viết hoa rồi. Nhưng tôi không nghĩ HMT viết hoa chữ ‘trí’. Hay là ta cứ để một chút nghi vấn cho ai tùy hứng mà hiểu câu thơ. Chắc cũng giống như câu thơ của LTA ‘xuân tàm đáo tử ti phương tận’ LTA tuy viết ‘ti’ mà có thể gợi ý ‘tư’(như tương tư) vì ‘ti’ hay ‘tư’ người Tàu đọc như nhau (ít nhất là người Tàu vùng Bắc Kinh).

LHK.

Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: LHK. (---.dsl.bell.ca)
Date: July 26, 2007 07:55AM
Thôi Hiệu = Trương Kế
:-)
LHK.

Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: NewC (---.s7.tnt1.nywct.ny.dialup.rcn.com)
Date: August 25, 2007 06:22AM
Lý ra thì khi ban đầu nên chỉ đăng-trắng bài thơ thôi cho hạn-chế các sự bình-phẩm, bởi thơ mà phải sự bình-phẩm ắt nhiều-ít thì cũng hóa “bình-phẩm-thi” mà hao tánh-thơ ra.

Tiếc thay! Tiêc thay!

Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: Song Phuong (---.ed.shawcable.net)
Date: June 08, 2008 01:53PM
Dạ Lý Hương bông nó màu xanh - cuối tua ra như ngôi sao, và rất thơm về đêm. Trong văn phòng mình có một cây

Gọi Dạ Lai Hương hay Dạ Lý Hương theo người VN ta hay gọi đều đúng nghĩa

Thân chào

SP

Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: Nguyễn Châu Sơn (---.vnn.vn)
Date: February 11, 2009 01:47AM
Thương chồng nấu cháo le le
Nấu canh thiên lý, nấu chè hạt sen

he he các bạn có biết ý nghĩa của các câu trên ko?

Re: Mùa xuân chín(Hàn Mặc Tử)
Posted by: Tô Tấn Tài (---.bos.east.verizon.net)
Date: February 26, 2009 09:02PM
Hàn Mặc Tử là nhà thơ trẻ.
Có những bài thơ hay có thể được phổ nhạc.
Theo thiển ý của chúng tôi, T.C.S. không chỉ là
nhạc sĩ thiên tài và cũng là nhà thơ nữa!

"... Không còn ai,
Đường về ôi quá dài,
Những đêm xa người,
Chén rượu cay,
Một đời ta uống hoài;
Trả lại từng yên vui,
Cho nhân gian còn chờ đợi."
- Phôi Pha

..."Đá lăn, vết lăn trầm,
Từ cơn đau ấy,
Lưu thân mỏi mòn,
Ôi mắt thầm,
Van xin lời Thánh đêm.
Bài ca dao trên cồn đá,
Trên ngai vàng quê nhà,
Một thời ngủ yên tuổi xanh.
Rồi một hôm chợt thấy,
Hoang vu quanh mình."
-Vết Lăn trầm
...etc.

Huy Tử, S&FR, Boston, MA.



Your Name: 
Your Email: 
Subject: 
Việt mode:     Off   Telex   VNI   VIQR   Combination
Powered by phpWebSite ©.       Theme design © Sharondippity